หน้าหนังสือทั้งหมด

สารบัญหนังสือสามัญญผลสูตร
13
สารบัญหนังสือสามัญญผลสูตร
สารบัญ คำนำ คำนำในการจัดพิมพ์ครั้งที่ บทที่ ๑ ความนำแห่งสามัญญผลสูตร ୭ ความหมายของสามัญญผล ความย่อ ผู้มีส่วนแห่งสามัญญผล ชีวิตนักบวชนั้นประเสริฐสุด พระสูตรที่ต้องศึกษา - บทที่ ๒ ที่มาแห่งสามัญญผลสูตร
หนังสือเล่มนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับสามัญญผลสูตร รวมถึงความหมายและส่วนประกอบของมัน โดยมีการอภิปรายเกี่ยวกับชีวิตนักบวชและเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา เช่น พระเจ้าอชาตศัตรูและพระเ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและคุณลักษณะอันประเสริฐ
55
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและคุณลักษณะอันประเสริฐ
๑. พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงเป็นพระอรหันต์ คือ เป็นผู้บริสุทธิ์หมดจดจากกิเลสอาสวะทั้งปวงแล้ว เป็นผู้ควร แนะนำสั่งสอนผู้อื่น ควรได้รับการเคารพบูชาอย่างยิ่ง ๒. ทรงเป็นสัมมาสัมพุทโธ คือ เป็นผู้ถึงพร้อมด้วย
บทความนี้กล่าวถึงพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในฐานะที่เป็นพระอรหันต์ ผู้มีความบริสุทธิ์และเป็นแบบอย่างในการสอนผู้อื่น รวมถึงการมีวิชชาที่เข้าใจในทุกสิ่งจากอดีตถึงอนาคต พระองค์ยังเป็นสุคโตและรู้แจ้งโลก ทำให้สาม
ความหมายของพระอรหันต์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
100
ความหมายของพระอรหันต์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ว่า “พระอรหันต์” ๒. ทรงเป็นผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “สัมมาสัมพุทโธ” แปลตามศัพท์ว่า ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ หรือโดยถูกต้อง เมื่อพิจารณาพระบาลีในธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ที่ว่
บทความนี้อภิปรายเกี่ยวกับคำว่า ‘พระอรหันต์’ และ ‘สัมมาสัมพุทธเจ้า’ โดยอธิบายถึงความหมายที่เกิดจากการตรัสรู้ด้วยพระองค์เองอย่างถูกต้อง สัมมาสัมพุทโธแปลว่า การตรัสรู้ด้วยความเข้าใจแท้จริง โดยอิงจากบาลีใ
ขันธ์ ๕ และ ความเข้าใจในโลกภายนอก
112
ขันธ์ ๕ และ ความเข้าใจในโลกภายนอก
ขันธ์ ๕ ๓) โอกาสโลก หมายถึง โลกภายนอก คือ แผ่นดิน มหาสมุทร จักรวาลทั้งปวง ซึ่งสัตว์ทั้งหลายที่อาศัยขันธ์ ๕ ก็ อาศัยอยู่ในโอกาสโลกนี้อีกชั้นหนึ่ง ที่ว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก จึงหมาย ถ
เนื้อหาเกี่ยวกับขันธ์ ๕ และการเข้าใจโลกภายนอก โดยมีการอธิบายถึงการรู้แจ้งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับจริต, อัธยาศัย, อินทรีย์, กรรม, ทิฏฐิ และธรรมที่เป็นไปตามกฎแห่งไตรลักษณ์ รวมถึงการเป็นสารถีฝึกบุ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
115
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
ปรากฏในพุทธกิจประจำวันว่า เวลาเย็นทรงแสดงธรรม เวลา ค่ำประทานโอวาทแก่เหล่าภิกษุ เวลาเที่ยงคืนทรงตอบปัญหา เทวดา ด้วยเหตุผลดังกล่าวแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรง พระนามว่า “ทรงเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ท
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีบทบาทสำคัญในการสอนธรรมะแก่เหล่าภิกษุ โดยทรงแสดงธรรมในเวลาต่างๆ เช่น เวลาเย็นและค่ำ และตอบปัญหาเทวดาในเวลาค่ำคืน นอกจากนี้พระองค์ยังทรงเปรียบเสมือนเป็นผู้เบิกบานซึ่งหมายถึงการตื
คุณสมบัติ 5 ประการในคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
118
คุณสมบัติ 5 ประการในคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
๒. ธัมมะ ได้แก่ โลกุตตรธรรม หรือเหนือโลก ๓. ยศ ได้แก่ ชื่อเสียง ๔. สิริ ได้แก่ มิ่งขวัญ หรือความสง่าผ่าเผย ๕. กาม ได้แก่ ความสำเร็จตามที่ปรารถนา 5. ปยัตตะ ได้แก่ ความขะมักเขม้น หรือความตั้งใจ ด้วยคุณส
บทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติ 5 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใช้ในการเป็นผู้นำทางธรรม ได้แก่ ธัมมะ, ยศ, สิริ, กาม, และปยัตตะ ซึ่งทั้งหมดนี้มีบทบาทสำคัญในการดำเนินชีวิตและช่วยให้พระองค์บรรลุเป้าหมายในพระธร
กิเลสกาม: ความใคร่และกิเลสที่ส่งผลต่อจิตใจ
129
กิเลสกาม: ความใคร่และกิเลสที่ส่งผลต่อจิตใจ
“กาม” หมายถึง ความใคร่ ความอยาก หรือสิ่งที่น่าปรารถนา ดังนั้น “กิเลสกาม” จึงหมายถึง ความชั่วที่แฝงอยู่ในใจ แล้ว ผลักดันให้ ทำสิ่งที่ผิด เพื่อให้ได้มาในสิ่งที่ปรารถนา กิเลสกามแบ่งออกเป็น ๑๐ อย่าง คือ ๑
เนื้อหานี้พูดถึง 'กาม' หมายถึงความใคร่และความต้องการที่สามารถนำไปสู่ความชั่วในจิตใจ โดยเฉพาะ 'กิเลสกาม' ที่ผลักดันให้คนทำสิ่งที่ผิดเพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ต้องการ นอกจากนี้ยังได้มีการแบ่งประเภทกิเลสกา
อาชีพที่ไม่เหมาะสมในพระพุทธศาสนา
138
อาชีพที่ไม่เหมาะสมในพระพุทธศาสนา
เลี้ยงชีวิตด้วยมิจฉาอาชีวะ เช่น การพูดประจบสอพลอ หรือให้ สิ่งของเพื่อให้เขารัก หรือประจบสอพลอด้วยการขออุ้มเด็กเล่น การพูดหยอกล้อทีเล่นทีจริง หรือการอาสารับใช้ทำกิจให้ฆราวาส โดยหวังอามิสรางวัลจากเขา อา
การทำมาหากินด้วยวิธีการที่ไม่เหมาะสม เช่น การพูดประจบสอพลอ หรือการให้ของขวัญในที่ประชุมสงฆ์โดยหวังสิ่งตอบแทน ถือว่าเป็นการประพฤติทุศีล ในกรณีที่พระภิกษุไม่แสดงความเคารพต่อตนที่มีพรรษาสูงกว่า หรือกิริย
ปัจจัยบริสุทธิ์และการปฏิบัติของพระภิกษุ
156
ปัจจัยบริสุทธิ์และการปฏิบัติของพระภิกษุ
ปัจจัยที่เกิดขึ้นอย่างบริสุทธิ์นั้นมีอยู่หลายทาง เช่น ปัจจัยที่ฆราวาสถวายเพราะมีความเลื่อมใสศรัทธาในคุณของ พระภิกษุ เช่น ศรัทธาในการแสดงธรรม เป็นต้น รวมทั้งปัจจัย ที่เกิดขึ้นจากการบิณฑบาตก็ถือว่าบริสุ
เนื้อหานี้สำรวจถึงปัจจัยที่เกิดขึ้นอย่างบริสุทธิ์ในสายพระพุทธศาสนา โดยเน้นไปที่ปัจจัยที่ได้จากการบิณฑบาตและความเลื่อมใสของฆราวาสต่อพระภิกษุ รวมทั้งการปฏิบัติที่ถูกต้อง ของพระภิกษุในฐานะผู้ประพฤติอาชีพ
มัชฌิมศีล
166
มัชฌิมศีล
มัชฌิมศีล เป็นบทขยายความของจุลศีลบางข้อให้ละเอียดยิ่งขึ้น ด้วย การยกตัวอย่างให้เห็นชัดเจน ทั้งยังเป็นการตีกรอบข้อปฏิบัติ ของภิกษุให้ชัดยิ่งขึ้นไปอีก สมกับที่ตั้งใจมุ่งมั่นมาบวชสร้างบุญ บารมี มีทั้งหมด
มัชฌิมศีลเป็นบทที่ขยายความของจุลศีล โดยเน้นถึงการปฏิบัติของภิกษุที่มีทั้งหมด 10 ข้อ ที่ช่วยให้ภิกษุเข้าใจและวางกรอบการดำเนินชีวิตให้ดีขึ้น เช่น การเว้นจากการพรากพืชคาม, การสะสมของ และการดูการละเล่นที่
แนวทางการพูดสำหรับภิกษุ
169
แนวทางการพูดสำหรับภิกษุ
และชนบท เรื่องสตรี เรื่องแฟชั่น เรื่องบุรุษ เรื่องเพลง เรื่อง หนังละคร เรื่องดารา เรื่องเบ็ดเตล็ดทั่ว ๆ ไป เป็นต้น โดยสรุปคือ ภิกษุต้องเว้นขาดจากการพูดคุยเรื่องซึ่ง นอกเหนือจากกิจโดยตรงของสงฆ์ ๔. เว้น
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการพูดของภิกษุที่ควรเว้นจากการพูดคุยเรื่องที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับกิจการสงฆ์ และการหลีกเลี่ยงการโอ้อวดหรือดูถูกผู้อื่น ว่าด้วยการพูดที่มีความเหมาะสมและการเคารพธรรมวินัย รวมถึงการทำ
ความสำคัญของสติในพระพุทธศาสนา
188
ความสำคัญของสติในพระพุทธศาสนา
ในการเหลียว ในการคู่เข้า ในการเหยียดออก ในการทรงสังฆาฏิ บาตรและจีวร ในการฉัน ในการดื่ม ในการเคี้ยว ในการลิ้ม ในการถ่าย อุจจาระปัสสาวะย่อมทําความรู้สึกตัวในการเดิน การยืน การนั่ง การนอน การตื่น การพูด
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของ 'สติ' ในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าความระลึกได้หรือ 'สติ' ช่วยไม่ให้งานการเสียหายเนื่องจากการลืม เช่น การลืมสวดมนต์หรือการให้ยาคนไข้ ซึ่งอาจส่งผลร้ายแรงได้ สติเป็นธรรมที่มี
ความสำคัญของสติและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
189
ความสำคัญของสติและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
ธรรมมีอุปการะมาก เพราะช่วยไม่ให้เราเผลอ ไม่ให้หลงลืมใน สิ่งที่ควรทําหรือต้องทำ ยิ่งกว่านั้นสติยังเป็นพื้นฐานสําคัญยิ่ง ในการเจริญภาวนาเพื่อมรรคผลนิพพานต่อไปอีกด้วย คำว่า “สัมปชัญญะ” หมายถึง ความรู้สึก
เนื้อหานี้เน้นถึงความสำคัญของธรรมคือสติและสัมปชัญญะซึ่งช่วยให้อยู่ในปัจจุบันและไม่หลงลืมสิ่งที่ต้องทำ ทั้งสองมีความสัมพันธ์กัน โดยสติช่วยให้รู้ก่อนการกระทำ และสัมปชัญญะช่วยให้รู้ตัวขณะทำ ซึ่งมีการแบ่ง
ความสันโดษในพระธรรม
202
ความสันโดษในพระธรรม
สงัดได้ตามที่ปรารถนา ไม่ว่าจะเป็นในป่า โคนไม้ ซอกเขา ชะง่อนผา ในถ้ำ ป่าช้า ป่าชัฏ ที่โล่งแจ้ง หรือลอมฟาง เป็นต้น โดยไม่มีห่วงใยในสิ่งใด ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญความสันโดษไว้ว่า “ความสันโดษเป็น
เนื้อหาเน้นความสำคัญของความสันโดษในชีวิตตามหลักพระธรรม ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญว่าความสันโดษเป็นทรัพย์อันประเสริฐ ที่สามารถนำมาซึ่งความสุขและความเจริญ ทั้งยังเสนอตัวอย่างจริงจากพระเทวทัตที่ข
สามัญญผลเบื้องกลาง
205
สามัญญผลเบื้องกลาง
บทที่ ๗ สามัญญผลเบื้องกลาง สามัญญผลเบื้องกลาง คือ อานิสงส์หรือผลดีที่ภิกษุได้ รับจากการเจริญภาวนา เมื่อภิกษุเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีล คุ้มครอง ทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ เป็นผู้ สันโดษ
บทที่ ๗ นี้ กล่าวถึงสามัญญผลเบื้องกลาง ซึ่งหมายถึงผลดีที่ภิกษุได้รับจากการเจริญภาวนาเมื่อมีศีลและสัมมาสติ โดยเน้นการสงบจิตใจ การบรรลุฌาน และการเลือกที่สงัดในการปฏิบัติธรรม อจิญญผลนี้มีความหมายลึกซึ้งใ
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
206
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
จากบิณฑบาตแล้ว นั่งสมาธิ ตั้งกายตรง ดำรง สติไว้เฉพาะหน้า เธอละความเพ่งเล็งในโลก มี ใจปราศจากความเพ่งเล็งอยู่ ย่อมชำระจิตใจ ให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งได้ ละความ ประทุษร้าย คือ พยาบาท ไม่คิดพยาบาท มี ค
เนื้อหานี้เสนอวิธีการชำระจิตใจโดยการละนิวรณ์ ๕ ประการที่เป็นอุปสรรคในการปฏิบัติธรรม เช่น ความเพ่งเล็ง, ความประทุษร้าย, ถีนมิทธะ, อุทธัจจะกุกกุจจะ, และวิจิกิจฉา โดยการนั่งสมาธิและรักษาสติ ให้ผู้ปฏิบัติ
การทำลายนิวรณ์และการบรรลุสมาธิ
208
การทำลายนิวรณ์และการบรรลุสมาธิ
ของพระภิกษุรูปนั้น ก็ยังไม่สามารถสงัดจากกามและอกุศลธรรม ถึงจะทุ่มเท เวลาเจริญภาวนาไปนานแสนนาน ก็ไม่สามารถ บรรลุคุณวิเศษอย่างใด ต่อเมื่อละนิวรณ์ทั้ง ๕ ประการได้แล้ว กายและใจจึงสงัดจากกาม หมดความยินดีใน
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการละนิวรณ์ 5 ประการเพื่อให้พระภิกษุสามารถบรรลุคุณวิเศษและบรรลุสมาธิได้ โดยเน้นว่าการทำลายกามและอกุศลธรรมนั้นสำคัญมากในการเจริญภาวนา นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงนิรัตถ์ในพระพุทธศาส
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
215
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
ดวงทั้ง ๔ นี้ ซ้อนกันอยู่ ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ กึ่งกลางลำตัว เหนือระดับสะดือขึ้นมาสองนิ้วมือ ความหมายที่สมบูรณ์ของสมาธิ ที่กล่าวว่า สมาธิคืออาการที่ใจสงบรวมเป็นหนึ่ง ดังคำ จำกัดความข้อ (๔) นั้นย่อมห
เนื้อหาอธิบายถึงสมาธิว่าเป็นอาการที่ใจรวมเป็นหนึ่ง ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ซึ่งหมายถึงการหยุดรวมกันของดวงเห็น ดวงจำ และดวงรู้ เมื่อใจหยุดรวมเป็นจุดเดียว นิวรณ์ทั้ง 5 จะไม่สามารถเข้ามาแทรกแซงได้ ส่งผลให
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
220
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
ตาราง แสดงอารมณ์ในฌานระดับต่างๆ อารมณ์ วิตก | วิจาร ปีติ ฌาน สุข อุเบกขา เอกัคคตา ปฐมฌาน 0 - ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน O=อารมณ์ที่เกิดขึ้นในองค์ฌาน อารมณ์เหล่านี้เป็นองค์ฌานที่ใช้แยกแยะระดับของฌานต่าง
บทเรียนนี้อธิบายอารมณ์ที่เกิดขึ้นในฌานระดับต่าง ๆ รวมทั้งผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ และอื่น ๆ โดยเฉพาะอุเบกขาที่เด่นชัดในจตุตถฌาน โดยไม่มีข้อจำกัดที่อารมณ์เหล่านี้จะเกิดแค่ในฌานระดับใดระดับหนึ่งเท
การพัฒนาจิตสู่ธรรมกายพระโสดา
233
การพัฒนาจิตสู่ธรรมกายพระโสดา
จะพยุงจิตของผู้บรรลุธรรมกายเบื้องต้น หรือธรรมกายโคตรภู ขึ้น ไปสู่ธรรมกายพระโสดา เป็นอริยบุคคลระดับต้นคือพระโสดาบัน ดังนั้นจึงกล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า ผู้ที่บรรลุ “ญาณทัสสนะ” หรือ “วิปัสสนาญาณ” ก็คือผู
บทความนี้กล่าวถึงการพัฒนาจิตของผู้บรรลุธรรมกายโคตรภูไปสู่ธรรมกายพระโสดา โดยเน้นที่วิปัสสนาญาณและการฝึกฝนจิตให้มีสมาธิแน่วแน่ เนื้อหายังพูดถึงความสำคัญของการไม่ประมาทในการฝึกจิต เพื่อให้สามารถเข้าถึงระ